Aantasten hoger beroep bij verkeersboetes schaadt belangen van rechtzoekenden fors

Aantasten hoger beroep bij verkeersboetes schaadt belangen van rechtzoekenden fors

DEN HAAG, 24 juni 2022 - Minister van Justitie en Veiligheid D. (Dilan) Yeşilgöz-Zegerius wil de appelgrens in de Wet administratieve handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) verhogen van € 70 naar € 110. Hierdoor kunnen burgers tegen van Wahv-boetes onder de € 110 geen hoger beroep meer instellen. Het gaat onder andere om snelheids- en parkeerboetes. In 2020 verklaarde het gerechtshof 29% van de bijna zesduizend zaken in hoger beroep gegrond.

Aan het verhogen van deze appelgrens kleven verschillende forse nadelen:
• Duizenden burgers verliezen door verhoging van de appelgrens het recht in hoger beroep te gaan tegen een onterechte boete, terwijl het gerechtshof in 2020 29% van de zaken gegrond verklaarde.
• Verhoging van de appelgrens maakt de toepassing van de rechtsregels onzeker en tast zo de rechtszekerheid aan.
• Het ontbreken van hoger beroep ondermijnt de rechtseenheid; rechters leggen regels anders uit en passen deze verschillend toe.

Omwille van de rechtsgelijkheid ligt een verlaging van de appelgrens in Wahv-zaken eerder in de rede; in het strafrecht ligt de appelgrens op € 50,- en het bestuursrecht en fiscaal recht kennen geen appelgrenzen.

Universitair docent bestuursrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen dr. mr. M. (Marc) Wever, roept de Tweede Kamer op de wenselijkheid van het verhogen van de appelgrens te bespreken alvorens die door te voeren. 'Te meer omdat het meer dan enkel een technische wijziging betreft. Bepaalde overtredingen zullen immers niet meer bij het Hof terecht komen. Een debat over de voor- en nadelen daarvan lijkt me op zijn plek'.

Directeur mr. N.G.A. (Nick) Voorbach van Verkeersboete.nl: ‘Sinds het toeslagenschandaal struikelt iedereen over elkaar met verbeteringen voor de positie van de burger. Deze draconische maatregel staat hier haaks op. De burger heeft straks nog maar een verwaarloosbare kans zijn recht te halen. We krijgen straks de situatie waarbij in heel Nederland aparte verkeersregels gelden. Kantonrechters leggen de verkeersregels namelijk steeds anders uit. We hebben het Hof nodig om duidelijkheid te krijgen. Ik roep iedereen in de politiek op tegen de verhoging van de appelgrens te stemmen.’

Bijna acht miljoen zaken
Het gaat bij verkeersboetes om een enorm aantal zaken: in 2020 kwamen er 7,8 miljoen Wahv-beschikkingen binnen bij het Centraal Justitieel IncassoBureau (CJIB)[iii]. Meestal gaat het om snelheidsovertredingen (in 2020 82%). Overtredingen worden vaak digitaal gesignaleerd; contact met een opsporingsambtenaar is er niet. Ook fout parkeren valt onder de Wahv (5% van de zaken).

Zeker niet al deze sancties worden terecht opgelegd. Bijvoorbeeld omdat de snelheidsbebording niet deugt of de techniek niet in orde is. Of omdat de opsporingsambtenaar niet bevoegd was. Met zulke grote aantallen zaken ligt het voor de hand dat ze snel worden afgedaan, ook in beroep bij de officier en bij het kantongerecht. De boete is vaak € 100, zeker voor burgers met een krappe beurs een fors bedrag. Maar een bedrag net ónder de nieuw voorgestelde appelgrens van €110.

In hoger beroep is 29% gegrond
In 2020 werd maar liefst 29% van de zaken in hoger beroep door het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, de aangewezen hoger beroepsinstantie voor Wahv-zaken, gegrond verklaard[iv]. Het hof behandelde dat jaar 5.900 zaken. In bijna 30% daarvan kon de uitspraak van de kantonrechter dus niet door de beugel. De zaken zijn vaak (technisch) ingewikkeld, dus er is gespecialiseerde kennis nodig. Die is er bij het hof Arnhem-Leeuwarden. Wordt de burger de mogelijkheid van hoger beroep ontnomen, dan tast dat verschillende fundamentele rechtsbeginselen aan (voorbeelden zijn opvraagbaar bij verkeersboete.nl).

Rechtszekerheid, rechtseenheid en rechtsgelijkheid
Rechtszekerheid is een groot goed in een democratische rechtstaat. De rechtsregels en hun toepassing moeten vaststaan. Verhoging van de appelgrens doet daar afbreuk aan. Wahv-zaken zijn ‘kleine’ zaken, maar hebben gevolgen voor een groot deel van de bevolking. Die moet weten waar ze aan toe is. Het onmogelijk maken van hoger beroep in een groot deel van de zaken tast de rechtseenheid aan: verschillende rechters passen regels op een verschillende manier toe zonder dat een hogere rechter zorgt voor uniformiteit. Dat is onwenselijk.

Ook vergroot verhoging van de appelgrens de rechtsongelijkheid. In het bestuursrecht en fiscaal recht bestaan geen appelgrenzen. In het strafrecht is hoger beroep mogelijk bij een geldboete van € 50,- of hoger: een grens die € 20 lager ligt dan de huidige appelgrens in Wahv-zaken. Een verlaging van de appelgrens ligt dus eerder in de rede.

Universitair docent Wever wijst erop dat de overheid op verschillende manieren een te groot beroep op appelinstanties tegen kan gaan: ‘De voorvraag is dan wel: is het nodig, wat levert het op en wat gaat er verloren? Die onderbouwing ontbreekt bij het voorstel. De hamvraag is wat mij betreft: in welke gevallen is een beoordeling van een geschil over WAHV-boetes in twee instanties van toegevoegde waarde? Bij de beantwoording van die vraag is het boetebedrag niet doorslaggevend. Beter lijkt mij om daarnaast (of in plaats daarvan) te kijken welke zaken bijvoorbeeld juridisch of feitelijk complex zijn. De mogelijkheid van appel is dan namelijk niet alleen van belang voor de rechtzoekende, maar evenzeer voor de rechtspraktijk (OM, Kantonrechters en advocatuur).'

Over verkeersboete.nl
De juristen van Verkeersboete.nl zijn gespecialiseerd in het aanvechten van verkeersboetes (Wahv-zaken), strafbeschikkingen en parkeerbonnen (naheffingsaanslagen parkeerbelasting). Zij werken op no cure, no pay-basis. Verkeersboete.nl bestaat sinds 2014.

Voor vragen kunt u contact opnemen met Max Magnée voor Verkeersboete.nl (m.magnee@verkeersboete.nl |0681935475).