Is een boete voor het niet hebben van de Coronapas terecht?

In dit blog vindt u meer informatie over een boete voor het niet hebben van de Coronapas. Als u geen QR-code kunt laten zien - of deze niet wilt laten zien - wat staat u dan te wachten? Als u een boete krijgt, is deze dan terecht?

Voorgeschiedenis van de Coronapas

Op 16 september 2021 vond in de Tweede Kamer debat plaats over de invoering van de zogenaamde Coronapas. De uitkomst van het debat en de stemming is duidelijk: de Coronapas komt er. De handhaving ligt bij de overheid. Sommige gemeenten, zoals Amsterdam, hebben al te kennen gegeven niet te gaan handhaven.

Maar wat als er wél gehandhaafd wordt? Hoe hoog is dan de boete? En is een bezwaar tegen de Coronapas zinvol?

De Coronapas is mogelijk in strijd met mensenrechten

Het College voor de rechten van de mens houdt een uitgebreid dossier bij over het Coronavirus. Het College schrijft over de invoering van de Coronapas onder meer:

Een veelgestelde vraag is of het toekennen van privileges voor gevaccineerden niet een soort maatschappelijke tweedeling creëert tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden. Het kan immers leiden tot een mate van maatschappelijke uitsluiting van niet-gevaccineerden. Het College vindt het in ieder geval van belang dat bij het maken van beleid hierover rekening gehouden wordt met personen die om een godsdienstige of levensbeschouwelijke reden niet gevaccineerd willen worden en met mensen die om een medische reden niet gevaccineerd kunnen worden. Vanuit dat perspectief is het dan bijvoorbeeld relevant of er naast vaccinatie ook een andere mogelijkheid is om te voldoen aan de toegangsvereisten voor bepaalde maatschappelijke activiteiten, zoals het overleggen van een negatief testbewijs. Daarnaast acht het College het van belang dat vaccinatie niet gaat gelden als een voorwaarde voor deelname aan onderwijs of voor toegang tot overheidsgebouwen waar men naar toe moet om gebruik te kunnen maken van bepaalde overheidsdiensten (denk aan regelen van vergunningen of aanvragen en ophalen van paspoort of rijbewijs).

Hier worden we al wat wijzer van: voor overheidsdiensten mag geen Coronapas worden gebruikt. Dat is nu ook niet aan de orde: de Coronapas geldt uitsluitend voor de horeca en de cultuursector. Maar het is wél iets om goed in gedachte te houden. Een boa of politieagent mag dus niet naar een QR-code vragen als u het gemeentehuis binnenloopt.

Bevoegdheid van de BOA

Een Buitengewoon opsporingsambtenaar (Boa) is alleen bevoegd binnen zijn eigen ‘domein’. Er zijn zes domeinen:

• openbare ruimte;
• milieu, welzijn en infrastructuur;
• onderwijs;
• openbaar vervoer;
• werk, inkomen en zorg; en
• generieke opsporing (een verzamel- of restcategorie).

Het is raadzaam te toetsen of een BOA behoort tot het juiste domein. Een Boa Onderwijs lijkt ons niet de bevoegde BOA voor het beoordelen van de QR-code en het opleggen van een boete voor de Coronapas. Vraag dus het proces-verbaal op en toets binnen welk domein de Boa is beëdigd.

Demissionair kabinet, motie Wilders en het Staatsrecht

Het kabinet is demissionair. Dit houdt in dat het kabinet de nodige terughoudendheid dient te betrachten bij het doordrukken van wetgeving. Het aanpassen van de Wet publieke gezondheid (art. 58h en 58ra), alsmede invoering van de de Tijdelijke regeling maatregelen COVID-19, teneinde de Coronapas van een valide juridische basis te zien, staat hiermee op gespannen voet. Dit is bepaald geen variawet of een bagatelkwestie.

Bovendien heeft het lid Wilders het volgende verzoek ingediend (motie Wilders):

spreekt uit dat hoewel het positief is dat er coronavaccins aan komen, er slechts sprake kan zijn van vrijwillige vaccinatie, dus dat een directe of indirecte vaccinatieplicht uitgesloten is, evenals dwang- of drangmaatregelen,

Deze motie is aagenomen. Dit betekent dat de regering deze motie moet uitvoeren. We hebben dus nu een kabinet dat terughoudendheid moet betrachten én geen vaccinatiedrang mag toepassen, conform de motie (een ander woord voor motie is eenstemmig verzoek). De hamvraag is nu: is daarvan sprake? Is er sprake van drang.

Van 'drang' is sprake wanneer:

iemands beslissingsruimte wordt ingeperkt of zodanig wordt beïnvloed dat diegene feitelijk minder keuzevrijheid heeft. Drang kan veel verschillende vormen aannemen. Een vaccinatieplicht is een vorm van drang. Dit geldt ook voor versoepeling van maatregelen voor gevaccineerden. Drang is niet per definitie onaanvaardbaar, maar er moet wel een rechtvaardiging voor bestaan.

Het lijdt geen twijfel dat invoering van de Coronapas juridisch flinterdun is, zo niet onhoudbaar. Daarmee verschilt Nederland ook van andere landen, omdat we hier een demissionair kabinet hebben en een kamermeerderheid tegen drang.

Bestuursrechtelijke handhaving

Anders dan bij het mondkapje en de avondklok, wordt nu de individuele burger niet bestraft, maar de (horeca)ondernemer in kwestie en wel langs bestuursrechtelijke weg. Er zijn verschillende soorten van handhaving:

- bestuurlijke boete;
- laster onder dwangsom;
- bestuursdwang.

Bij het restaurant Waku Waku was sprake van bestuursdwang. De last houdt in dat het restaurant direct na uitreiking van het besluit gesloten wordt en gesloten blijft voor publiek dat niet is gecontroleerd op een coronatoegangsbewijs.

Een bestuurlijke boete of last onder dwangsom zal niet (snel) worden ingezet, omdat de ondernemer in kwestie dan nog even open blijft. Dat is niet de bedoeling van de wetgever. Er zal daarom eerder worden gekozen voor last onder bestuursdwang, waarbij er een nieuw slot op deur komt. De politie zal daarbij aanwezig zijn. Als je het zo bekijkt, is het - hoe spijtig ook - logisch dat ondernemers zich aan de Corona-regelgeving houden.

In het kader van de proportionaliteit is natuurlijk wel twijfelachtig of al deze maatregelen werken. De Coronabesmettingen blijven stijgen en men tast in het duister over de precieze oorzaak daarvan.

Geen aantekening op strafblad

Er wordt geen aantekening gemaakt op uw justitiele documentatie (strafblad). U ondervindt dus geen hinder bij de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Tóch adviseren wij om in verzet te gaan tegen een strafbeschikking, indien u vindt dat deze onterecht is.

Hoogte strafbeschikking

Er hangt een prijskaartje van € 95.00 aan de strafbeschikking. U moet binnen twee weken in verzet gaan.

Dit blog is geschreven door mr. N.G.A. Voorbach op 21 september 2021, jurist bij verkeersboete.nl. Het blog geeft de juridische visie weer van de auteur. De auteur doet nadrukkelijk geen uitspraak over de gezonheidrisico's of politieke voorkeur van het wel of niet nemen van het vaccin.

Gratis boete indienen