Boete mondkapjesplicht aanvechten: dit moet u weten

Zijn mondkapjes verplicht: de voorgeschiedenis

Mondkapjes zijn een essentieel onderdeel van ons dagelijkse leven geworden en zal de komende periode steeds aan bod komen. Sinds 30 september 2020 gold het als een dringend advies, maar vanaf 1 december 2020 is het omgezet in een verplichting. De mondkapjesplicht is een feit geworden. Deze nieuwe regeling geldt in eerste instantie drie maanden en is bestemd voor alle publieke binnenruimtes zoals winkels, rijschoolauto, theaters, stations(gebouwen), luchthaven, scholen (basisscholen uitgezonderd) en bij contactberoepen. Wie zich niet aan de mondkapjesplicht houdt, riskeert een boete (formeel: strafbeschikking) van 95 euro.

We geven u in dit blog twee gratis tips bij het aanvechten van een boete voor de mondkapjesplicht.

De waarschuwingsplicht van de verbalisant

De minister van justitie en veiligheid – u weet wel, van dat huwelijk – heeft, onder meer in de Eerste Kamer, verklaard dat er een ‘waarschuwingsplicht’ geldt.

Bevoegdheid van de BOA

Een Buitengewoon opsporingsambtenaar (Boa) is alleen bevoegd binnen zijn eigen ‘domein’. Er zijn zes domeinen:

• openbare ruimte;
• milieu, welzijn en infrastructuur;
• onderwijs;
• openbaar vervoer;
• werk, inkomen en zorg; en
• generieke opsporing (een verzamel- of restcategorie).
De domeinen vormen een soort takenpakket van de Boa. De Boa mag geen boetes uitschrijven voor zaken die niet tot zijn takenpakket behoren. Het domein heeft dus als het ware een lijn, waar de Boa niet overheen mag komen. De meeste boetes worden opgelegd door Boa’s die vallen onder het domein generieke opsporing. We kunnen het dossier opvragen om te toetsen of een Boa binnen het juiste domein valt om een boete op te leggen voor het niet dragen van een mondkapje.

Uitzonderingen voor de mondkapjesplicht

Binnen de publieke binnenruimtes gelden ook uitzonderingen voor deze nieuwe regeling. In gebedshuizen is een mondkapje niet verplicht. En hoef je ook geen mondkapje te dragen als je een vaste zitplaats hebt. Dit betekent dat het mondkapje bij een bioscoopbezoek af mag wanneer je in de zaal plaatsneemt. Ook bij de kapper mag het mondkapje af tijdens het trimmen van de baard of een gezicht behandeling. Het onderwijs kent ook een uitzondering zo geldt de mondkapjes plicht niet tijdens het lesgeven. Ondanks het feit dat je in het openbaar vervoer een vaste zitplaats hebt, geldt deze uitzondering niet. Bovendien heb je tegenwoordig binnen het station of bij een bus- en tramhaltes een mondkapjesplicht.

Is het verplicht stellen van een mondkapje in strijd met mensenrechten?

De komst van de mondkapjesplicht zorgt ook dat een aantal fundamentele vrijheden worden beperkt. Dat kan in strijd zijn met bepaalde mensenrechten. Zo bestaat er een samenscholingsverbod, beperkt bezoek en quarantaine. Tevens wordt er een inbreuk op een aantal rechten gemaakt zoals; recht op vergadering, recht op privéleven, toegang tot de rechter en het recht op onderwijs. Een inbreuk op een fundamenteel vrijheidsrecht is mogelijk, als er een duidelijke wettelijke basis voor deze maatregel is, zoals de Wet publieke gezondheid. Ook moet er een legitiem doel zijn om deze inbreuken te rechtvaardigen, zoals de volksgezondheid. Tot slot moet er aan de proportionaliteit eis worden voldaan. Dat de mondkapjesplicht aan deze eis voldoet, blijft altijd lastig om te zeggen. Duidelijk is dat de regering op basis van het algemeen belang van de volksgezondheid net als alle lidstaten een aantal vrijheidsrechten heeft beperkt. Uiteindelijk is het aan de rechter om te toetsen of de mondkapjesplicht in strijd is met mensenrechten. Dat kan de rechter alleen doen op Europeesrechtelijk niveau, omdat er het zgn. toetsingsverbod van art. 120 van de Grondwet geldt.

Tot wanneer geldt de mondkapjesplicht

Voor wie geldt de mondkapjesplicht? De regel geldt in principe voor iedereen vanaf 13 jaar. Deze verplichting geldt niet voor mensen die geen mondkapje kunnen dragen vanwege medische redenen/beperkingen. Bij twijfelgevallen kan de opsporingsambtenaar naar een medische verklaring vragen. Bij het niet kunnen aantonen van een medische aandoening of beperking kan je beboet worden of uitgezet worden waar de betrokkene zich bevindt.

Deze nieuwe regeling is in principe voor drie maanden van kracht, aldus tot 1 maart 2021. Mocht de besmettingscijfers ondanks de mondkapjesplicht toenemen kan de overheid besluiten om de regel te verlengen.

Deze blog is geschreven door mr. N.G.A. Voorbach en J. Pablo op 7 januari 2021.

Gratis boete indienen